Bölüm 20: DLP, ICAP ve Kurumsal Veri Denetçisi¶

Genel Bakış¶

Bu bölüm, içeriğin yapay zekâ sağlayıcısına gitmeden önce geçtiği iki içerik kapısını ele alır:

DLP (ICAP) — istem metnini ve yüklenen dosyaları, kurumun mevcut harici DLP sunucusuna (ör. Symantec Data Loss Prevention) endüstri standardı ICAP protokolü üzerinden inceletir. "Bu içerik kurumun DLP politikasına uyuyor mu?" sorusunu DLP sunucusu yanıtlar.
Kurumsal Veri Denetçisi — operatörün kendi kelimeleriyle yazdığı veri politikasını, kurumun kendi LLM'ine değerlendirir. "Bu içerik bizim veri politikamıza uyuyor mu?" sorusunu, içeriğin kendisinden başka hiçbir yere gitmediği kurumun kendi modeli yanıtlar.

Her ikisi de kütüphane mantığıyla çalışan kural aileleridir: kural kendi sayfasında yazılır, kimin taranacağı Access Management atamalarıyla belirlenir (Bölüm 11). İki kontrol birbirinin yerine değil, birlikte kullanılır: DLP ve PII yapısal tespit yapar; denetçi "bu bizim verimiz mi?" gibi bağlama dayalı soruları yanıtlar.

DLP Nedir ve Ne İşe Yarar?¶

DLP (Veri Sızıntısı Önleme), Arceris üzerinden yapay zekâ sağlayıcılarına (ör. claude.ai, chatgpt.com, gemini.google.com) gönderilen kullanıcı istemlerinin (prompt) ve yüklenen dosyaların içeriklerini, harici bir kurumsal DLP sunucusuna inceletmek için kullanılan içerik kapısıdır. Amaç, gizli kurumsal verilerin, fikri mülkiyetin veya denetlenen kategorilerin istem metni veya dosya içinde dışarı sızmasını engellemektir.

İletişim, ICAP (Internet Content Adaptation Protocol — RFC 3507) adı verilen endüstri standardı bir protokol üzerinden kurulur. Arceris, kullanıcının istem metnini sentetik bir HTTP isteğinin gövdesine sarıp ICAP REQMOD yöntemiyle DLP sunucusuna gönderir; sunucu bu gövdeyi kendi politikalarına göre denetler ve temiz (izin) / ihlal (engel) kararı döner. Kısacası Arceris, "bu kullanıcının istemi taranacak mı?" sorusuna yanıt verir; DLP sunucusu ise "bu içeriğe hangi kural uygulanacak?" sorusuna.

Önemli tasarım prensibi: İki bağımsız politika katmanı, iki farklı makinede çalışır. Arceris tarafında tanımladığınız kural yalnızca hangi kullanıcıların taranacağını ve hangi sunucuya gideceğini belirler. Kullanıcının hangi içerik politikasına tabi olduğu kararını Symantec DLP, kendi LDAP/Active Directory bağlantısı üzerinden verir. Bu yüzden Arceris, DLP sunucusuna kullanıcının kim olduğunu X-Authenticated-User ve X-Client-IP başlıklarıyla bildirir; aksi halde sunucu anonim politikasını uygular ve tüm kullanıcı bazlı kurallar sessizce atlanır.

DLP Kuralları Sayfasına Erişim¶

Sol menü → Güvenlik bölümü → "DLP Kuralları" (/admin/dlp-rules). Bu sayfa herhangi bir lisans/paket kilidine tabi değildir; tüm paketlerde görünür. Erişim, kullanıcının yalnızca-okuma (read-only) rolünde olup olmamasına göre düzenleme yetkisiyle kısıtlanır.

Kural Oluşturma¶

Sayfanın sağ üstündeki "Kural Ekle" butonuna tıklayın. Açılan "DLP Kuralı Oluştur" modalı şu alanları içerir:

"Kural Adı" — Kuralın Access Management'ta seçilecek adı (ör. Symantec DLP). Zorunlu alan; en fazla 128 karakter.
"İhlal Durumunda Eylem" — İki seçenek: engelle (isteği durdurur ve engelleme sayfası gösterir) veya izle (isteği geçirir, ihlali yalnızca denetim günlüğüne kaydeder — pilot aşamalarında kullanışlıdır).
"ICAP Sunucusu" kartı — "Prompt metnini ICAP REQMOD üzerinden inceleyen DLP sunucusu. Her kural farklı bir sunucuyu işaret edebilir."
"ICAP Adresi" — DLP sunucusunun adresi (ör. dlp.example.com). Zorunlu.
"ICAP Portu" — Varsayılan 1344.
"ICAP Servisi" — ICAP servis adı veya yolu. Varsayılan reqmod.
"Zaman Aşımı (saniye)" — Bağlantı ve yanıt zaman aşımı. Varsayılan 10 (1–300 arası).
"Kullanıcı Etki Alanı (isteğe bağlı)" — Bu DLP sunucusunun kullanıcılarınızı tanıdığı AD/NetBIOS etki alanı (ör. dfx). Arceris taradığı her isteği etkialanı\kullanıcı biçiminde başlıkla gönderir. Boş bırakılırsa kullanıcı adı niteliksiz (bare) gönderilir.
"Kullanıcı Kodlaması" — base64 (Symantec) veya plain. Symantec DLP kimlik başlığının değerini base64 olarak okur; düz metin gönderirseniz kullanıcı bazlı kuralların hiçbiri çalışmaz ve bu sessizce gerçekleşir.
"Bağlantıyı Test Et" butonu — Sunucunun erişilebilirliğini doğrulamak için ICAP OPTIONS isteği gönderir (hiçbir istem içeriği gönderilmez); sonuç satır içinde gösterilir.
"Dosya Tarama" kartı — bkz. aşağıdaki "Dosya Taraması" bölümü.
"Aktif" toggle — "Pasif bir kural, atanmış olduğu yerlerde bile tarama yapmaz."
"Hata Durumunda Geçir" (Fail Open) toggle — Bu DLP sunucusuna erişilemezse: açık = istem iletilir (erişilebilirlik önceliklidir), kapalı = istem engellenir (güvenlik önceliklidir).

Modalda ayrıca "Atama, Erişim Yönetimi ekranından yapılır" başlıklı bir bilgi kutusu yer alır ve /admin/access-management sayfasına yönlendirir.

Dosya Taraması¶

Bir DLP kuralı, istem metninin yanında yüklenen dosyaları da (PDF, Office belgeleri, resimler) aynı DLP sunucusuna gönderebilir. Bu, kuralın "Dosya Tarama" kartından açıkça açılır; yeni kurallarda varsayılan kapalıdır ve yükseltme mevcut kuralların davranışını değiştirmez.

Dosya, adı ve türüyle birlikte gerçek bir dosya yüklemesi (multipart) olarak iletilir; böylece sunucunun dosya çözümleyicisi (200+ format, arşivler, gömülü nesneler) ile dosya adı / dosya türü politika koşulları uygulanır. Dosya baytları hiçbir şekilde değiştirilmeden iletilir.
Kartın alanları: "Maks. Dosya Boyutu (MB)" (varsayılan 20), "Dosya Tarama Zaman Aşımı (sn)" (varsayılan 60 — bir belgeyi çözümlemek bir istemi eşleştirmekten çok daha yavaştır, bu yüzden istem zaman aşımından ayrıdır) ve isteğe bağlı "Dosya ICAP Servisi" (boş bırakılırsa istem servisi kullanılır).
Sınırı aşan veya taranamayan dosya temiz sayılmaz: hiç incelenmediği için kuralın Fail Open ayarını izler (uyarıyla iletilir veya engellenir). İstek başına kural başına en fazla 10 dosya gönderilir.
Dosya adları artık gerçektir: ChatGPT'de DLP sunucusu, bir ekin file_… kimliği yerine gerçek adını alır; claude.ai uygulamasının mesaj gövdesine gömülü gönderdiği metin dosyaları da herhangi bir ek gibi denetlenir. Kodlama ajanlarının (Claude Code gibi) gönderdiği dosyalar kendi okuma çağrısındaki adlarıyla görünür; denetim kaydında adın kaynağı filename_source=tool_input olarak yazılır. DLP politikalarının önemli bölümü dosya adına/uzantısına eşleştiği için bu, sessiz atlanan kuralları düzeltir.
Tek dosya, tek kayıt: bir fiziksel yükleme birden çok yakalama noktasında görülse ve tarayıcı reddedilen yüklemeyi yeniden denese de, engellenen bir ek tek bir denetim kaydına düşer; aynı dosya + aynı kural için verilen karar kısa süre önbelleğe alınır ve kural düzenlemesi önbelleği geçersiz kılar.
Dosya taraması, dosya metni üzerinde çalışan diğer denetimlerle tamamlanır: PII kuralları da ekli dosyaların metnini yargılar (Bölüm 14). Dosya taraması yalnızca transparent (tarayıcı) yolunda çalışır; bkz. "Bilinen Sınırlamalar".

Kural Listesi ve Atama¶

Kural listesi tablosu şu sütunları gösterir: Ad, ICAP Sunucusu (adres:port/servis, "Hata durumunda geçirir/engeller" durumu ve etkialanı\kullanıcı mı yoksa yalnızca kullanıcı adı mı gönderildiği, dosya taraması açıkysa "Dosya taraması" rozeti), Eylem, Durum (her satırda Aktif/Pasif Toggle), Atandığı Hedefler (kullanıcı/rol/grup/IP etiketleri; en fazla 3 chip + +N), Güncellenme, Düzenle/Sil. Tabloda arama kutusu ("Kural adı, sunucu, eylem veya hedef ara") ve yenileme butonu bulunur. Aktif ama ataması olmayan bir kuralın yanında Atanmamış uyarısı görünür — hiç kimseyi taramaz.

Atama: DLP kuralına kullanıcı/rol/grup/IP ataması bu sayfadan yapılmaz. Atama yalnızca Access Management (/admin/access-management) üzerinden yapılır: bir kullanıcı veya grup seçin → atama oluşturun → kural türü DLP → ilgili kuralı adıyla seçin. Atama oluşturucu, DLP için "Yeni Kural" seçeneğini gizler ve sizi /admin/dlp-rules sayfasına yönlendirir. Yerel gruplar da ("Yerel Grup", Bölüm 11) diğer tüm kural aileleri gibi DLP için atama hedefi olabilir.

Kural silme: "Sil" butonu kuralı ve ona bağlı tüm atamaları (cascade) kalıcı olarak kaldırır. Onay diyaloğu gösterilir.

Operasyonel Davranış¶

Hangi kanallarda çalışır: DLP istem taraması artık tüm giriş yollarında çalışır: tarayıcı trafiği (transparent proxy), kodlama ajanları (explicit proxy — Claude Code, Cursor, Gemini CLI, Codex), yerel LLM (/local/), reverse proxy ve unified gateway. Karar mantığı tek bir paylaşımlı motordadır: motor taramayı yapar ve denetim kaydını yazar; her kanal yalnızca kendi engelleme sunumunu (blok sayfası veya JSON hatası) çizer.
Sıralama: enjeksiyon koruması → (transparent yolunda oturum tehdidi) → DLP → içerik moderasyonu → PII taraması → ilet. DLP, PII maskesinden önce çalışır, böylece ham değerleri denetler.
Tarama koşulları: Bir kullanıcının içeriğinin taranması için iki koşul birlikte sağlanmalıdır: (1) kural Aktif olmalı, (2) kural Access Management üzerinden bu kullanıcıya (veya rolüne/grubuna/IP'sine) atanmış olmalıdır. Atanmamış veya pasif bir kural kimseyi taramaz; hiçbir istem metni ICAP sunucusuna çıkmaz.
Çoklu sunucu: Bir kullanıcıya birden fazla DLP kuralı atanmışsa, her kuralın kendi sunucusuna kural oluşturulma sırasına göre sıralı tarama yapılır (N kural = N ICAP gidiş-dönüş). İlk engelle kararı kazanan olur; temiz sonuç sonraki kuralla devam eder. izle modundaki ihlal iletilir ve kayda geçer, tarama devam eder.
Kimlik başlıkları: X-Client-IP her zaman taşımadan gelen eş (peer) adresinden alınır (X-Forwarded-For asla kullanılmaz — sahteciliğe karşı). X-Authenticated-User, kuralın etki alanı alanına göre dfx\poc1 biçiminde niteliklendirilir ve seçilen kodlamaya göre base64/plain gönderilir. Kullanıcı adı kanala göre çözümlenir: tarayıcıda oturumun kullanıcı adı; explicit proxy'de kayıtlı cihazın işletim sistemi kullanıcısı (ALAN\kullanıcı biçiminde, olduğu gibi gönderilir) veya kullanıcının Arceris hesap adı; yerel/reverse/unified yollarında işletim sistemi kullanıcısı, yoksa hesap adı. Kimlik çözümlenemezse tarama anonim devam eder ve bu durum yüksek sesle günlüğe yazılır — asla uydurma bir kimlik gönderilmez.
Kısa istem doldurma: Birçok DLP sunucusu küçük istekleri atlar (ör. Symantec'in "Ignore Requests Smaller Than" ayarı ~4 KB). Bu yüzden kısa istemler 4096 bayta kadar izlei boşluklarla doldurulur; gerçek içerik bozulmadan önde korunur.
Önbellek ve canlılık: Kural deposu 60 saniyelik bellek önbelleği kullanır; bir kural veya atama değişikliği yeniden başlatma olmadan bir dakika içinde canlı trafiğe yansır.

Denetim Günlüğü Kayıtları¶

Her tarama (her kural başına, gerçek istem başına bir kayıt) EventType=policy_denied, Action=dlp_scan olarak yazılır; Source ve policy_id kanala göre değişir (transparent/transparent-dlp, proxy/proxy-dlp, local/local-dlp, api/api-dlp, gateway/gateway-dlp). Result değerleri:

allowed (INFO — temiz geçiş)
logged (WARNING — izle modu ihlali)
blocked (WARNING — engelleme)

Details içinde: policy_id, rule_id, rule_name, action, icap_server, icap_user, reason, icap_status. Kural bir yerel grup üzerinden ulaştıysa satır via_local_groups ile hangi gruptan geldiğini de kaydeder (Bölüm 11).

Dosya taramaları ayrı bir eylemle kaydedilir: Action=dlp_file_scan, Details içinde scope=file, filename (ve varsa filename_source), mime_type, file_size, file_sha256 ve bir outcome (clean, violation_blocked, violation_monitored, sınır aşımı/arka uç hatası için not_scanned_…_fail_open / …_fail_closed). Denetim kaydı dosyanın üst verisini tutar, içeriğini asla.

Yalnızca gerçek engellemeler Request Events akışına düşer; blok satırı hangi kuralın ve hangi atama yollarının (doğrudan, rol, LDAP grubu, yerel grup, IP, kural seti) bloka yol açtığını adlandırır (Bölüm 25). Temiz geçiş ve izle modu ihlali yalnızca denetim günlüğündedir. Prometheus metriği: tp_dlp_scan (transparent) / dlp_scan (diğer kanallar) ve dosya yolu için tp_dlp_file_scan.

Varsayılan Değerler¶

Ayar	Varsayılan	Not
ICAP Portu	`1344`	RFC 3507 standart portu
ICAP Servisi	`reqmod`	REQMOD yöntemi
Zaman Aşımı	`10` saniye	1–300 arası
Kullanıcı Kodlaması	`base64`	Symantec uyumlu
Min Gövde Boyutu (doldurma)	`4096` bayt	Sabit; arayüzde düzenlenemez
Fail Open	kapalı	Yeni kurallarda güvenlik öncelikli
Aktif	açık	Yeni kurallarda açık
Dosya Taraması	kapalı	Kural başına açıkça açılır
Maks. Dosya Boyutu	`20` MB	Aşan dosya temiz sayılmaz
Dosya Zaman Aşımı	`60` saniye	İstem zaman aşımından ayrı

Bilinen sınırlamalar: İstem taraması tüm kanallardadır; dosya taraması yalnızca transparent (tarayıcı) yolundadır — dosya denetimi, yalnızca transparent yolunun çıkardığı dosyaları tüketir; explicit/unified/yerel yollarının yüklemeleri DLP'ye dosya olarak gitmez. N atanmış kural, N sıralı ICAP gidiş-dönüşü ekler. Her taramada yeni bir TCP bağlantısı açılır (bağlantı havuzu yoktur). Modelin yanıtındaki/indirilen dosyalar taranmaz (yalnızca REQMOD vardır). Tarayıcı yüklemelerinin küçük bir bölümü (ör. ChatGPT'in imzalı CDN adresine giden PUT'u) yakalamadan kaçabilir; proxy'ye hiç ulaşmayan dosya hiçbir zaman DLP'ye de ulaşmaz.

Sistem Ayarları¶

DLP için System Settings sekmesi yoktur. Tüm bağlantı yapılandırması kural üzerindedir. Bu bilinçli bir tasarım kararıdır: eski sürümlerde tek bir deployment geneli ICAP bağlantısı Settings → DLP sekmesinde tutuluyordu; bu, "farklı ekipler farklı DLP sunucuları kullansın" senaryosunu ifade edemediği için bağlantı kuralın içine taşındı.

Kurumsal Veri Denetçisi¶

Politikanızı Kurumun Kendi LLM'i Değerlendirir¶

Kurumsal Veri Denetçisi (özellik adıyla llm_judge), operatörün kendi kelimeleriyle yazdığı veri politikasını, kurumun kendi LLM'ine değerlendirir: "bu istem veya dosya, kurumsal veri politikasına uyuyor mu?" sorusunu dışarıdaki bir servise değil, kurumun kendi model sunucusuna sorar. Bu kontrolün amacı, içeriğin kurumdan hiç çıkmamasıdır: denetçi uç noktasının olağan değeri kurum içi bir adrestir (vLLM, llama.cpp, Ollama, TGI); loopback ve bulut metadata adresleri reddedilir. Bulut bir OpenAI-uyumlu uç nokta da tanımlanabilir — bu durumda politika değerlendirmesi o bulut modeline gider, kullanıcı içeriğiyse yalnızca denetim için.

Bu, Arceris'in en pahalı içerik kontrolüdür (istek başına bir LLM turu). Bu yüzden bilinçli kullanılmalıdır:

Herkese değil, hassas veri işleyen gruplara atayın (Hukuk, Ar-Ge, Finans). Atama kapsamı maliyet kontrolünüzdür.
PII/DLP'nin yerine değil, onlarla birlikte kullanın. Denetçi "bu bizim verimiz mi?" der; yapısal PII/DLP tespitinin yerini tutmaz.
Politikayı muğlak yazmayın — neyin ihlal olduğunu VE olmadığını örnekle belirtin; muğlak politika geveze, tutarsız model üretir.
Önce "izle" modunda pilotlayın, denetim kaydını okuyun, güven eşiğini ayarlayın, sonra "engelle"ye geçin.

Özellik iki sayfadan oluşur ve bu sırayla kurulur:

Denetçi Uç Noktaları (/admin/judge-endpoints, sol menü → Güvenlik) — kurumun kendi LLM'ine bağlantı profilleri. Bir uç nokta profili birçok kurala hizmet eder; kural başına sunucu tanımlanmaz.
Kurumsal Veri Denetçisi (/admin/llm-judge-rules, sol menü → Güvenlik) — politika kuralları. Her kural bir uç nokta profili seçer.

Her iki sayfa da lisans kilidine tabi değildir; yalnızca-okuma rolü düzenlemeyi gizler.

Denetçi Uç Noktaları¶

"Uç Nokta Ekle" butonuyla açılan modal, uç noktanın nerede olduğunu ve nasıl çağrıldığını tanımlar:

"Ad" — Kuralların bu uç noktayı seçeceği ad (ör. "Kurum içi Llama 3"). En fazla 128 karakter.
"API formatı" — Üç seçenek: "OpenAI uyumlu" (vLLM, llama.cpp, TGI ve Ollama'nın OpenAI uyumlu portunu kapsar; varsayılan), "Ollama (yerel /api/chat)" ve "Özel (kendi istek şablonu)".
"Bağlantı" kartı:
"Temel URL" — Şema + host + port; sonda yol olmamalı (ör. http://llm.corp.local:8000).
"Yol (opsiyonel)" — Boş bırakılırsa formatın varsayılanı kullanılır (/v1/chat/completions, /api/chat, /).
"Model" — Uç noktanın beklediği model adı (ör. llama3.1:8b); özel format dışında zorunludur.
"API anahtarı (opsiyonel)" — Şifreli saklanır; kayıtlı anahtarı korumak için *** bırakılır.
"Kimlik başlığı" / "Kimlik öneki" — Varsayılan Authorization / Bearer; gerekirse değiştirilir.
İnce ayar alanları: "Zaman Aşımı (saniye)" (0 = varsayılan 10), "Maksimum girdi karakteri" (0 = varsayılan 8000; bunu aşan içerik denetimden önce kırpılır/pencerelenir ve temiz sonuç "eksik" olarak raporlanır), "Dosya gönderimi" (aşağıda) ve "Eşzamanlı çağrı" (aşağıda).
"Dosya gönderimi" — Dosya kapsamlı kurallar için uç noktanın dosyaları nasıl alacağı: none (dosya gönderme), raw_base64 (görsel okuyabilen/çok kipli model — görseller gerçek görsel olarak, diğer dosyalar base64 olarak gider) veya extracted_text (yalnız metin okuyan model — metin dosyaları metin olarak gider; PDF, Word ve görseller de sınırda kesilmiş base64 metni olarak gönderilir). Dosya taşıyamayan bir uç noktaya dosya kapsamlı kural kaydedilemez.
"Özel" format, iki ekstra alan ister: "İstek şablonu (JSON)" (yer tutucular: {{system}}, {{content}}, {{model}}, {{file_name}}, {{file_mime}}, {{file_base64}}) ve "Sonuç yolu" — yanıtın içinde modelin cevabına giden noktalı yol (ör. choices.0.message.content).

"Eşzamanlı çağrı" (0–256): Yerel bir model sunucusu aynı anda genellikle tek isteğe yanıt verir; paralel ihlaller bu yüzden sıraya girer. 0 (otomatik) bilinen bulut API'lerinde (z.ai dahil) sınırsız olur, aksi hâlde genel LLM_JUDGE_ENDPOINT_CONCURRENCY değeri kullanılır. 1–256 arası bir değer, bu uç nokta için aynı anda en fazla o kadar çağrı demektir. Listede her satırın Eşzamanlılık sütunu durumu gösterir ("sınırsız (bulut)", "N slot", "N slot (varsayılan)"); bilinen bir bulut API'si olmayan genel bir adres, yerel model gibi sıraya giriyorsa satırda bir uyarı görünür — bulut servisi için değeri artırın.

Model davranışı (reasoning) ayarları: Düşünen bir model (GLM, Qwen3, DeepSeek-R1) tüm cevap bütçesini düşünmeye harcayıp boş karar döndürebilir — bu durumda her yargı başarısız olur. Bunun için iki ayar vardır (özel formatta gizlidir; gövdeyi şablon yönetir):

"Maks. çıktı token" — 0 = varsayılan karar bütçesi (200). Düşünmesi açık bir reasoning modeline çok daha fazlası gerekir.
"Ek gövde (JSON)" — İsteğe birleştirilir; model / messages / stream rezervedir, null değeri taban anahtarı siler. Düşünmeyi kapatan hazır ön ayarlar tek tuşla eklenir: GLM (z.ai) için {"thinking":{"type":"disabled"}}, Qwen3 için {"chat_template_kwargs":{"enable_thinking":false}}, Ollama için {"think":false}.

Test paneli modalın en görünür bloğudur ve özelliğin ana operatör yüzeyidir: politika metninizi burada yazar ve ayarlarsınız. "Politika metni" ve "Denetlenecek örnek içerik" alanlarına metin girilmezse yalnızca erişilebilirlik ölçülür; örnek metin girilirse gerçek bir denetim çalışır ve sonuç İHLAL/TEMİZ kararısı, Güven skoru, Gecikme, gerekirse kuyrukta bekleme süresi, Durum ve modelin gerekçesi gösterilir. Gerekçe modelin kendi yazdığı metindir — güvenilmez kabul edilir ve olduğu gibi gösterilir; politikayı buna göre ayarlarsınız. "Test hiçbir şeyi kaydetmez."

Durum sözlüğü, arka ucun verebileceği yanıtları söze çevirir: Denetlendi, Yanıt bir sonuç değildi, Reasoning modeli: cevap yalnız düşünmeden oluştu (çözüm: düşünmeyi kapatan ek gövde veya daha yüksek çıktı bütçesi), Model boş cevap verdi, Arka uç hatası, Arka uç meşgul — kuyruk süresi içinde boş yer açılmadı, Uç nokta yapılandırması kullanılamaz.

Silme: Hâlâ bu uç noktayı kullanan kurallar varsa silme reddedilir; önce kurallar taşınmalıdır.

Kurumsal Veri Denetçisi Kuralları¶

"Kural Ekle" ile açılan "Yeni Kurumsal Veri Denetçisi kuralı" modalının özü şudur: kuralın kendisi politika metnidir; diğer her şey denetçinin yanıtıyla ne yapılacağına karar verir.

"Kural adı" — Kuralın Access Management'ta seçileceği ad (ör. "Müşteri kayıtları politikası").
"Denetçi uç noktası" — Bu politikayı değerlendirecek model sunucusu; listeden seçilir (zorunlu). Hiç uç nokta yoksa modal sizi "Denetçi Uç Noktaları" sayfasına yönlendirir.

Politika iki biçimden birinde yazılır:

"Yönlendirmeli" (yeni kurallarda varsayılan) — Politika alanlarla doldurulur: "Yasak konu" (tek satır: neyin yasak olduğu), "İhlal sayılanlar" (en az bir madde zorunlu; her maddede yakalanacak içeriği tarif edin, talimat vermeyin — "Python soruları" yazın, "Python sorularına cevap verme" değil; model adı geçmeyen şeyleri kendiliğinden çıkarmaz, yakalanmasını istediğiniz kütüphane/ürün/proje adlarını açıkça yazın), "Serbest bırakılanlar" (isteğe bağlı istisna listesi) ve "Ek açıklama" (kapsam/istisna netleştirmesi). Modele giden metni Arceris, laboratuvarda ölçülen biçimde sunucuda üretir; "Modele giden metin" önizlemesi bu üretimin birebir çıktısını canlı gösterir. Hukuk, Ar-Ge ve Finans için hazır örnek şablonlar tek tuşla yüklenir.
"Gelişmiş: serbest metin" — Politikayı doğrudan yazarsınız; alanlardan üretim yapılmaz. Yönlendirmeli moda geçiş, serbest metni korumaz.

"İhlalde aksiyon" iki değerlidir: "engelle" (isteği reddeder) veya "izle" (iletir ve bulguyu kaydeder).

"Kapsam", denetçiye hangi içeriğin gönderileceğini belirler: istem (kullanıcının yazdığı metin), dosya veya istem + dosya. Dosya kapsamı için uç noktanın "Dosya gönderimi" none olmamalıdır (çok kipli model için raw_base64, salt-metin model için extracted_text).

"Minimum güven" kaydırıcısı (0,00–1,00, adım 0,05): bu eşiğin altındaki ihlal bulgu sayılmaz. Politika metnini değiştirmeden gevşek bir modeli susturmak için yükseltin. Güven bildirmeyen bir model 1,00 kabul edilir.

"Denetçi uç noktası yanıt veremezse" — bu; erişilemeyen model sunucusunu, zaman aşımını ve okunabilir bir sonuç olmayan yanıtı kapsar — iki seçenek, etkisiyle birlikte yazılıdır:

"Fail open — istemi DENETLENMEDEN ilet" — Önce erişilebilirlik: istem denetlenmeden sağlayıcıya ulaşır ve bu eksik denetim kaydına yüksek sesle yazılır; hiçbir şey sessizce geçmez.
"Fail closed — istemi ENGELLE" — Önce güvenlik: istem reddedilir. Denetçi çalışmadığı sürece kullanıcılarınız yapay zekâyı kullanamaz; bunu yalnızca politika gerçekten erişilebilirlikten önce geliyorsa seçin.

Yeni kurallar varsayılan olarak fail-closed'dur (denetçi erişilemezse içerik sessizce iletilmez); mevcut kurallar kendi ayarlarını korur ve gateway, fail-open kalan kuralları açılışta günlüğe adlarıyla yazar. "İzle" modundaki bir kural hiçbir koşulda engellemez — denetçi erişilemez olsa bile.

"Kısmen okunabilen içeriği reddet" (varsayılan kapalı): Denetçinin okuduğundan uzun içerik (en fazla yaklaşık 12.000 karakter) örneklenerek denetlenir. Açıkken, örneklenen kısımların hiçbiri ihlal değilse bile böyle içerik reddedilir ve kullanıcıdan kısaltması istenir. Hata davranışından bağımsızdır; izleme modundaki kural hiçbir zaman reddetmez. Kodlama ajanları için kapalı bırakın: turları okudukları dosyaları taşır ve sınırı sık aşar. Metni çıkarılamadığı için ham gönderilen dosyayı kapsamaz.

"Aktif" toggle: "Pasif bir kural, atandığı yerlerde bile kimseyi denetlemez." Atama yine yalnızca Access Management üzerinden yapılır (bilgi kutusu bağlantı verir); ataması olmayan bir kural hiçbir uç noktaya tek bayt göndermez. Yerel gruplar ve kural setleri de atama hedefi olarak desteklenir: denetçi kuralları yerel gruba doğrudan veya kural seti üzerinden atanabilir, kullanıcının etkin politika listesinde görünür ve silinen grubun atama denetimine dahil edilir (Bölüm 11). Kuralı silmek, Access Management atamalarını da onunla birlikte siler.

Kural listesi tablosu: Ad (yönlendirmeli/serbest metin rozetiyle), Uç nokta (uç nokta silinmişse "Uç nokta yok" uyarısı ve min güven değeri), Aksiyon, Kapsam (istem/dosya/istem + dosya), "Denetçi çalışmazsa" ("Denetlenmeden iletilir" veya "Engellenir" rozeti), Durum (Aktif/Pasif Toggle + Atanmamış uyarısı), Atandığı Hedefler (user:/group:/role:/ip: chip'leri), Güncellenme ve Düzenle/Sil. Sayfa, ilk açılışta bir kez görünen ve "?" düğmesiyle geri çağrılan "Denetçiyi en iyi nasıl kullanırsınız" kutusunu taşır (yukarıdaki dört ilke + dosya kipi önerisi).

Operasyonel Davranış¶

Kuyruk ve slotlar: Kendi barındırdığınız bir arka uç aynı anda tek isteğe yanıt veriyorsa, denetim çağrıları uç nokta başına slot alarak sıraya girer; zaman aşımı artık kuyrukta geçen süreyi içermez (paralel ihlallerin bir kısmının zaman aşımına düşüp fail-open iletilmesi sorunu böyle giderildi). Genel eşzamanlılık LLM_JUDGE_ENDPOINT_CONCURRENCY (varsayılan 1) ile, bekleyiş süresi üst sınırı LLM_JUDGE_QUEUE_WAIT ile sınırlanır ve kuyruk süresi queue_wait_ms olarak kaydedilir. Uzun bir denetim tüm pencereleri boyunca tek slotu tutar; istemcinin vazgeçtiği bir denetim slotunu serbest bırakır. Uç nokta kaydındaki "Eşzamanlı çağrı" alanı bu sınırı uç nokta bazında yükseltir.
Bulut uç noktaları sıraya girmez: Bilinen bulut OpenAI-uyumlu API'leri (z.ai dahil) tek slotta kuyruğa alınmaz. Bilinen listede olmayan bir genel adres, yerel model gibi varsayılan slotlarla sıraya girer ve satırda uyarıyla gösterilir.
Reasoning modelinin boş yanıtı hatadır: Karar alanı boş, yalnız "düşünme"den oluşan yanıt başarı değil hata sayılır (test panelindeki "Reasoning modeli" durumu); düşünmeyi "Ek gövde" ön ayardan kapatın ya da çıktı bütçesini artırın.
API hostlarında yalnız BU TUR değerlendirilir: Transparent proxy'nin API biçimli adreslerinde (api.anthropic.com, api.openai.com, Gemini API, Copilot ve Codex'in chatgpt.com/backend-api/codex/responses adresi) denetçi yalnızca geçerli turu görür: kullanıcının yeni yazdığı metin, bu turun araç sonuçları ve bu turun ekleri — istemcinin yeniden gönderdiği geçmiş transcriptın tamamı değil. Geçmiş bir turun veya geçmiş bir ekin ihlali oturumu kilitlemez; her sonraki tur, geçmişteki ihlal yüzünden reddedilmez. Tarayıcı sohbetleri (claude.ai, chatgpt.com, gemini.google.com) zaten yalnızca yeni mesajı taşıdığı için değişmez.
Tarayıcı yükleme reddi tek blok sayılır: Reddedilen bir dosya yüklemesini tarayıcılar yeniden dener (Gemini yaklaşık dört kez); ilk reddedilme her zamanki gibi kaydedilir, her yeniden deneme yine reddedilir ama artık ayrı blok yazmaz — küçük bir bağlı "repeat" satırı, kendi blok sayfasında gösterilen referansı taşır; o referansı Denetim Günlüğü aramasına yapıştırmak satırı bulur. İki kullanıcı ya da iki farklı dosya yine iki ayrı bloktur. Güvenlik raporunda bir reddedilen ek artık tek blok olarak okunur.

Denetim ve SIEM Kayıtları¶

Denetçi engellemeleri judge-blocked adıyla kaydedilir — dlp-blocked ile karışmaz. Bir denetçi ihlali, güvenlik raporlarında bir DLP güvenlik sinyali olarak sayılır. Temiz geçiş ve izleme modu bulgusunun SIEM adı "Policy Denied" değil "Policy Scan Passed" / "Policy Scan Logged"'dur (diğer politika taramaları adlarını korur). Kuralın kullanıcıya hangi yollarla ulaştığı — yerel grup dahil — via_local_groups ile kayda geçer; Request Events'teki blok satırı kuralı ve atama zincirini adlandırır. SIEM eşlemesinin tamamı için Bölüm 25.

Yapılandırma Değişkenleri¶

Denetçinin çalışma zamanı sınırlandırmaları ortam değişkenleriyledir (uç nokta kaydındaki "Eşzamanlı çağrı" alanı bunların uç nokta bazında üstünü yazabilir):

Değişken	Varsayılan	Anlamı
`LLM_JUDGE_ENDPOINT_CONCURRENCY`	`1`	Bir arka uca aynı zamanda gidebilecek denetim çağrısı sayısı (slot). Yerel model sunucuları için sıra bu sınırı aşmamayı sağlar.
`LLM_JUDGE_QUEUE_WAIT`	`120s`	Bir slotun açılmasını bekleme üst sınırı; aşınca çağrı "Arka uç meşgul" sonucuyla sonuçlanır ve kuralın hata davranışı uygulanır.

İlgili Bölümler¶

Bölüm 11 — Access Management: kural ataması, yerel gruplar ("Yerel Grup") ve "bu kural nereden geldi?" sorgusu.
Bölüm 14 — PII koruması; ekli dosyaların metnini yargılayan PII kuralları.
Bölüm 18 ve Bölüm 19 — dosya kontrolleri (MIME, dosya meta verisi, OCR) ve bunların DLP dosya taramasıyla sıralaması (MIME → dosya meta verisi → OCR → DLP dosya taraması).
Bölüm 25 — denetim günlükleri, SIEM adları (judge-blocked, "Policy Scan Passed"/"Policy Scan Logged") ve deny satırlarında kural zinciri.