Ana içeriğe geç

Bölüm 5: Admin Arayüzü ile Başlangıç

Admin Arayüzüne Giriş

Admin arayüzü, Arceris'in tüm yönetim ve operasyon işlevlerinin toplandığı ana kontrol merkezidir. Ürün ayağa kalktıktan sonra güvenlik kuralları, erişim atamaları, sistem ayarları, kullanıcı yönetimi, log inceleme ve entegrasyon yönetimi bu arayüz üzerinden yapılır.

Yönetim arayüzüne erişim için tarayıcıda https://<ARCERIS_HOST>:8443/login adresi açılır. Burada <ARCERIS_HOST>, Arceris'in kurulduğu sunucunun IP adresi veya alan adıdır. İlk kurulumda tanımlanan admin şifresi ile giriş yapılır.

Yönetim arayüzü ilk kurulum sonrası doğrulanması gereken en önemli yüzeylerden biridir. Bu nedenle admin arayüzüne erişim yalnızca bir kullanıcı deneyimi konusu değil; aynı zamanda ürünün yönetilebilir durumda olup olmadığını gösteren temel bir operasyon kontrolüdür.

İlk kullanımda operatörün hedefi, tüm ekranları ezberlemek değil; ürünün ana bölümlerini ve hangi iş için hangi menünün kullanıldığını anlamaktır.

Arayüz üç temel bölgeden oluşur:

  • Sol menü (sidebar) — Dört bölüme ayrılmış navigasyon ağacı, menü arama kutusu ve kurum markasını taşıyan wordmark alanı. Marka görünürlüğü Ayarlar → Marka sayfasından yönetilir (bkz. Bölüm 7).
  • Üst çubuk (topbar) — Bulunulan yeri Bölüm / Sayfa biçiminde gösteren breadcrumb, TR/EN dil düğmesi, tema düğmesi, hesap menüsü (Parolayı Değiştir, Çıkış Yap) ve mobil menü düğmesi.
  • İçerik alanı — Seçilen sayfanın render edildiği bölüm. Dar ekranlarda (telefon genişliği) sol menü çekmece olarak açılır.

Menü arama kutusu tüm sayfa adlarını her iki dilde de (TR ve EN etiketleriyle) ve rota yolunu tarar; macOS'ta Cmd+K, diğer platformlarda Ctrl+K ile odaklanır. Arama sonuçları sayfa adlarını bölüm gruplarıyla listeler; altına, aranan terimin geçtiği tek tek ayar kontrollerini de ekler ve bu sonuçlar ilgili ayara sayfa içinde doğrudan atlar. Bu davranış "Ayarlar beş gruba, onlarca sekmeye yayılmış" bir yapıda kontrol bulmayı kolaylaştırır.

Dashboard Genel Görünümü

Admin arayüzüne giriş yapıldığında ilk görülen ekran Panel sayfasıdır (sayfa başlığı: "Güvenlik Genel Bakışı"). Bu ekranın amacı tüm ayrıntıları tek başına yönetmek değil; sistemin genel durumuna ilişkin hızlı ve görsel bir görünüm sağlamaktır. Dashboard dört KPI (temel performans göstergesi) kartı ve bir dizi analitik panelden oluşur.

KPI Kartları (üst sıra):

  • Request Volume — Toplam istek sayısı ve etkin sağlayıcı sayısı. Sistemin genel yükünü ve hangi sağlayıcıların canlı olduğunu özetler.
  • Threat Mitigation — Engellenen istek sayısı ve deny rate (engelleme oranı, %). Güvenlik kural setinin ne kadar aktif çalıştığını gösterir.
  • PII Shield Hits — PII koruması tarafından engellenen ve maskelenen istek sayısı; yanıt taramasından gelen eşleşmeler dahil.
  • Avg Latency — Ortalama yanıt süresi (ms) ve P95 (95. percentile) gecikme. Performans eğilimini gösterir.

Analitik Paneller:

  • Gateway Throughput — Sağlayıcı bazında çubuk grafik. Her sağlayıcının toplam isteği ve yüzde dağılımı gösterilir; altında P99 gecikme, toplam istek, etkin sağlayıcı sayısı ve deny rate özetleri yer alır.
  • Sentinel Insights — Aktif (firing) uyarıların listesi. critical seviyedeki uyarılar üstte gösterilir, en fazla 5 adet listelenir. Aktif uyarı yoksa "No anomalies" durumu görüntülenir. Bu panel, eşik aşımı (latency, deny rate) ve SLO ihlallerini operatöre anında iletir.
  • Risk Trend — Günlük deny rate zaman serisi grafiği. Engelleme oranının %15 üzerinde olduğu günler kırmızı işaretlenir. Panel altında "Security Posture" skoru (0–100) ve durumu (stable / monitored / escalated) gösterilir.

Hızlı Erişim Kartları:

  • Audit Trail kısayolu → Denetim Kayıtları sayfasına tek tıkla geçiş (bkz. Bölüm 25).
  • Üst banner butonları: "Rapor Dışa Aktar" (rapor üretme sayfasına yönlendirir, bkz. Bölüm 27) ve "Yeni Kural Yayınla" (yeni kural oluşturma akışını başlatır).

Dashboard, günlük operasyonun başlangıç noktası olarak düşünülmelidir. Ayrıntılı yönetim ve kural işlemleri ilgili alt sayfalarda yapılır; kullanım metriklerinin derinlemesine incelemesi Kullanım Analizi sayfası ve Bölüm 26 kapsamındadır.

Admin arayüzü, ürünün farklı yönetim alanlarını dört ana bölüme ayıran bir navigasyon yapısına sahiptir. Sol menü, üstten alta şu sırayla İçgörüler, Güvenlik, Erişim ve Sistem bölümlerinden oluşur. Bu yapı sayesinde operatör, izleme raporları, güvenlik politikaları, erişim atamaları ve sistem işletimi arasında düzenli biçimde geçiş yapabilir.

Menüdeki yapısal özellikler:

  • Ayarlar alt menüsü — Ayarlar öğesi varsayılan olarak kapalı bir alt menü taşır: Genel Ayarlar, Sertifikalar, Syslog, Ağ, Marka ("en sık kullanılan önce" sırasıyla). Alt sayfalardan biri açıkken alt menü kendiliğinden açılır; chevron düğmesiyle daraltılabilir.
  • Onay rozeti — Onaylar öğesi, bekleyen (incelemede veya taslak) onay sayısını rozetle gösterir; sayı arka planda dakikada bir yenilenir (bkz. Bölüm 28).
  • Kilit durumu — Lisans veya özellik tarafından kapatılan sayfalar menüden kaybolmaz: kilit simgesiyle, tıklanamaz biçimde görünür ve imleçle üzerine gelindiğinde neden kilitli olduğu araç ipucuyla açıklanır.
  • Breadcrumb — Üst çubuk, en uzun eşleşen rota üzerinden Bölüm / Sayfa gösterir; örneğin Sertifikalar sekmesinde Sistem / Sertifikalar okunur.

Aşağıdaki tablo v1.3.1 menü yapısını birebir yansıtır. "Özellik anahtarı" sütunu boş olan sayfalar tüm planlarda açıktır; anahtar yazanlar lisansın ilgili özelliği etkin olmadıkça kilitli kalır (bkz. Bölüm 30).

Menü Öğesi Yol Özellik anahtarı İlgili bölüm
İçgörüler
Panel /admin — Bu bölüm
Kullanım Analizi /admin/analytics-usage metrics Bölüm 26
Raporlar /admin/reports reporting (Enterprise) Bölüm 27
Denetim Kayıtları /admin/audit — Bölüm 25
Onaylar /admin/approvals approval_workflow (Enterprise) Bölüm 28
Güvenlik
PII Kuralları /admin/rules — Bölüm 14
Prompt Koruması /admin/prompt-guard prompt_guard_advanced Bölüm 15
MIME Filtreleri /admin/mime-filters mime_filter Bölüm 18
OCR Filtreleri /admin/ocr-filters ocr_filter Bölüm 19
Dosya Meta Veri Kuralları /admin/file-metadata-rules mime_filter Bölüm 18
DLP Kuralları /admin/dlp-rules — Bölüm 20
İçerik Moderasyonu /admin/content-moderation — Bölüm 15
Kurumsal Veri Denetçisi /admin/llm-judge-rules — Bölüm 20
Denetçi Uç Noktaları /admin/judge-endpoints — Bölüm 20
Oturum Tehditleri /admin/session-threats — Bölüm 21
Shadow AI /admin/shadow-ai — Bölüm 22, Bölüm 23
Erişim
Erişim Yönetimi /admin/access-management — Bölüm 11
Maliyet Limitleri /admin/cost-rules cost_limits Bölüm 26
Model Kuralları /admin/model-rules model_acl Bölüm 16
Sistem Komutları /admin/system-prompts system_prompt_injection Bölüm 16
Path Filtreleri /admin/path-filters path_acl Bölüm 17
Sistem
Kullanıcı Yönetimi /admin/users — Bölüm 12
Kayıtlı Cihazlar /admin/enrolled-devices — Bölüm 13
Makineler /admin/machines — Bölüm 13
AI Varlık Envanteri /admin/ai-asset-inventory — —
Geliştirici Araçları /admin/developer-tools — Bölüm 24
Kimlik /admin/identity ldap Bölüm 9, Bölüm 10
Sağlayıcılar & Modeller /admin/providers — Bölüm 8
Performans /admin/performance performance_dashboard —
Ayarlar /admin/settings — Bölüm 6
Genel Ayarlar /admin/settings/general — Bölüm 6
Sertifikalar /admin/settings/certificates — Bölüm 7
Syslog /admin/settings/syslog — Bölüm 6
Ağ /admin/settings/network — Bölüm 29
Marka /admin/settings/branding — Bölüm 7

Eski sürümlerden kalma bazı rotalar otomatik olarak yeni konumlarına yönlendirilir: /admin/rule-bundles, /admin/access, /admin/acl, /admin/model-acl ve /admin/cost-limits → Erişim Yönetimi; /admin/topic-classifier → Prompt Koruması; /admin/model-providers → Sağlayıcılar & Modeller. Yer imlerindeki eski adresler bu sayede çalışmaya devam eder (bkz. Bölüm 32).

Ayarlar sayfasının "Sistem Bilgisi" sekmesi; doğrulanmış lisans planını, şeffaf proxy durumunu ve portu gibi değiştirilemez yapılandırma gerçeklerini tek yerde gösterir. Yükseltme öncesi ve sonrası durum karşılaştırmasında referans noktası olarak kullanılır (bkz. Bölüm 32).

Lisans Bazlı Menü Görünürlüğü

Admin arayüzünde görülen menüler her kurulumda aynı olmayabilir. Kurumun sahip olduğu lisans planı ve etkin özellik seti, bazı menülerin açık, bazılarının ise kilitli olmasını etkiler.

Bu davranış normaldir ve ürünün lisans modelinin bir parçasıdır. Özellikle gelişmiş güvenlik, gelişmiş gözlemlenebilirlik veya belirli özel politika alanları lisans kapsamına bağlı olarak görünür hale gelebilir.

Bu nedenle bir menünün kilitli olması her zaman kurulum hatası anlamına gelmez. Önce şu iki ihtimal değerlendirilmelidir:

  • İlgili özellik mevcut lisans planında açık olmayabilir
  • Özellik teknik olarak mevcut olsa da ilgili feature etkin olmayabilir

Lisans anahtarı hiç girilmemiş veya geçersizse panel farklı çalışır: menüdeki tüm öğeler görünür ama kilitli kalır, yalnızca Ayarlar (ve alt sayfaları) tıklanabilir olur ve operatör lisans anahtarını girmek üzere Ayarlar sayfasına yönlendirilir. Ürünün tam yüzeyi bu durumda da görülebilir; amaç operatörü lisans sekmesine yönlendirmek, menüyü gizlemek değildir.

Operasyon ekipleri, menü görünürlüğünü yorumlarken lisans bilgisini ve aktif ürün kapsamını birlikte değerlendirmelidir (bkz. Bölüm 30).

Roller ve Salt Okunur Mod

Admin arayüzünde iki rol bulunur: Süper Kullanıcı (admin rolü) ve Denetçi (Salt Okunur). Rol, üst çubuktaki hesap alanında kullanıcı adının altında etiketlenir; sol menü her iki rolde de aynı görünür.

Denetçi hesabıyla giriş yapıldığında (useIsReadOnly true döndüğünde) sayfalar yazma kontrollerini kilitler: kural oluşturma/düzenleme, ayar kaydetme gibi işlemler devre dışı kalır, sayfa yalnızca incelenebilir. Panelin üstünde de salt okunur modda olunduğunu hatırlatan bir uyarı bandı gösterilir. Bu mod, denetim ve gözlem yapacak ekiplere panelin tamamını okuma imkânı verirken değişiklik yapmalarını engeller.

Rol bazlı görünürlük iki katmanlı çalışır: menü öğelerinin açık/kilitli olması lisans ve özellik setinden, kullanıcının gördüğü bir sayfada değişiklik yapabilmesi ise rolünden belirirlir. Bir sayfanın kilitli görünmesi lisans kaynaklıyken, aynı sayfanın denetçi hesabında salt okunur olması rol kaynaklıdır.

Parola değiştirme, üst çubuktaki hesap menüsündeki "Parolayı Değiştir" seçeneğiyle her iki rol için de yapılabilir; başarılı bir parola değişikliği tüm oturumları geçersiz kılar ve kullanıcı giriş ekranına yönlendirilir.

Dil, Tema ve Panel Etiketleri

Üst çubuktaki TR/EN düğmesi tüm panel etiketlerini anında değiştirir: menü başlıkları, sayfa başlıkları, tablo sütunları ve düğme metinleri seçilen dili izler. Tema düğmesi açık/koyu mod arasında geçiş yapar.

v1.3.1'de bu kapsam genişletildi: Denetim Kayıtları ve Request Events sayfalarında denetim satırlarından türetilen her etiket — yönetici eylem cümleleri, olay başlıkları, ayrıntı anahtarları, sonuç açıklamaları, kimlik kaynağı notları — panel dilini izler. Kural olarak, bir değerin karşılığı yoksa ham kod gösterilir; kaydedilen satırlar ve SIEM çıkışı değişmez (İngilizce kalır). Yani dil yalnızca gösterim katmanını etkiler, denetim verisinin bütünlüğüne dokunmaz (bkz. Bölüm 25).

Menü arama kutusu da iki dildir: Türkçe panelde İngilizce terimle (session threats) arama yapmak "Oturum Tehditleri" sayfasını bulur; İngilizce panelde Türkçe terimle (denetim) arama yapmak "Audit Logs" sayfasını bulur. Gösterilen etiket her zaman aktif dilde kalır.

Kullanıcı Paneli ile Farkı

Arceris'in iki ayrı web yüzeyi vardır ve bunlar farklı hedef kitlelere hizmet eder:

  • Kullanıcı paneli — / adresinde, UserLayout altında çalışır. Sohbet ekranı, sohbet geçmişi listesi, Profil (/profile) ve kullanıcı modunda Geliştirici Araçları (/developer-tools) içerir. Kullanıcı girişi /user/login üzerinden yapılır. Bu yüzey, Arceris'i bir AI proxy'si olarak tüketen son kullanıcının yüzeyidir; kural veya ayar yönetimi içermez.
  • Admin paneli — /admin adresinde, AdminLayout altında çalışır ve /login üzerinden ayrı bir yönetici kimlik doğrulaması gerektirir. Bu bölümde anlatılan tüm yönetim işlevleri buradadır.

İki panelin bir kesişimi Geliştirici Araçları sayfasıdır: kullanıcı modunda son kullanıcının kendi kurulumunu gösterirken, admin modunda (/admin/developer-tools) ekibe dağıtım rehberi sunar (bkz. Bölüm 24).

Engelleme Sunumu (Özet)

Bir güvenlik kuralı isteği engellediğinde, sunum istemci türüne göre değişir:

  • Tarayıcı akışlarında (şeffaf proxy) kullanıcıya özel blok sayfası gösterilir; blok kanalları ve 403 sunumunun ayrıntıları Bölüm 22 içinde anlatılır.
  • API istemcilerinde bir MIME bloğu, v1.3.1'den itibaren HTML blok sayfası yerine sağlayıcının kendi JSON hatasıyla yanıt verir. Böylece SDK tabanlı istemciler tanıdık bir hata biçimi alır, akış bozulmaz (bkz. Bölüm 18 ve Bölüm 22).

Aynı sürümde MIME filtresinin dosyasız sohbetleri yanlış engellemesi de giderildi: JSON gövdesinde yalnızca gerçek bir medya türü adı taşıyan anahtarların değerleri denetlenir (saat dilimi gibi alanlar artık medya türü sanılmaz) ve Connect RPC / protobuf gövdeleri dosya yüklemesi sayılmaz (bkz. Bölüm 18).

v1.3.1 Arayüz İyileştirmeleri

  • Denetim Kayıtları'nda tek Yenile düğmesi — Başlıktaki yenile düğmesi kaldırıldı; filtre çubuğundaki tek düğme eski başlık düğmesinin okuduğu her şeyi (Response Scan bulguları ve eşleşen engelleme olayları dahil) yeniden okur. Yükleme sırasında döner ve devre dışı kalır; açık satır açık kalır (bkz. Bölüm 25). Engelleme satırları artık hangi kuralın, hangi atama üzerinden engellediğini de taşır.
  • Marka önizlemesi tek sayfa — Marka sayfasındaki önizleme artık tek tam genişlikli sayfa olarak gösterilir; telefon genişliğindeki yan kopyalar kaldırıldı (bkz. Bölüm 7).
  • Erişim Yönetimi dar ekranda yatay kaydırmaz — Telefon genişliğinde başlık düğmeleri alt alta dizilir, hedef listesi ve hedef detayı üst üste biner, sağlayıcı erişim tablosu kendi kartının içinde kayar. Ortak sayfa başlığındaki eylem düğmeleri de her sayfada yer bittiğinde satır sonuna sarar (bkz. Bölüm 11).

Sık Kullanılan Yönetim Akışları

İlk kullanım aşamasında admin arayüzünün en verimli okunma biçimi, ekranları tek tek ezberlemek yerine temel yönetim akışlarını anlamaktır. Günlük operasyon içinde en sık karşılaşılan akışlar genellikle şunlardır:

  • Kullanıcı veya grup için erişim ve kural ataması yapmak
  • Yeni bir PII veya Prompt Guard kuralı tanımlamak
  • Belirli bir politika veya erişim sonucunu gözden geçirmek
  • Audit ve kullanım kayıtlarını incelemek
  • Sistem ayarlarını, branding bilgilerini veya çalışma parametrelerini güncellemek
  • Kimlik veya kullanıcı tarafındaki bir erişim sorununu incelemek

Bu bakış açısı, ürünün menü yapısını görev odaklı kullanmayı kolaylaştırır. Böylece admin arayüzü yalnızca sayfa listesi olarak değil, operasyon akışlarının yürütüldüğü bir çalışma alanı olarak okunur.

Oturum ve Kimlik Doğrulama Modeli

Admin arayüzü, standart kullanıcı yüzeylerinden farklı olarak yetkili yönetim erişimi gerektirir. Mevcut ürün modelinde temel yaklaşım, admin erişiminin oturum tabanlı kimlik doğrulama ile sağlanmasıdır. Yani yönetici bir kullanıcı başarılı şekilde giriş yaptıktan sonra yönetim işlemleri bu oturum üzerinden yürütülür.

Buna ek olarak, olağan yönetici oturumu kullanılamadığında devreye alınabilecek bir break-glass erişim modeli de bulunur. Bu mekanizma normal günlük kullanım için değil, yönetici erişiminin olağan yol üzerinden sağlanamadığı istisnai senaryolar için düşünülmelidir.

Operasyon açısından bu bölümde önemli olan nokta şudur:

  • Günlük yönetim işlemleri normal admin oturumu üzerinden yürütülmelidir
  • Break-glass erişim ayrıcalıklı ve kontrollü bir istisna mekanizması olarak ele alınmalıdır
  • Admin arayüzüne erişebilen kullanıcının rolü, görebileceği ve değiştirebileceği yüzeyleri etkileyebilir

Bu model, hem yönetim kolaylığı hem de güvenlik açısından kontrollü bir admin erişim yapısı sağlar.