Bölüm 1: Arceris'e Giriş¶

Arceris Nedir?¶

Arceris, kurumların yapay zeka servislerine erişimini tek bir kontrol noktasından yönetmesini sağlayan kurumsal bir AI güvenlik gateway'idir. Uygulamalar, kullanıcılar, tarayıcı tabanlı AI servisleri ve geliştirici araçları (IDE, CLI, coding agent) Arceris üzerinden geçirildiğinde; trafik yalnızca yönlendirilmez, aynı zamanda güvenlik, yönetişim ve görünürlük kuralları da uygulanır.

Ürün, istemci ile upstream AI sağlayıcısı arasına yerleşir. Bu sayede kurumlar, hangi modelin kim tarafından kullanılabildiğini, hangi içeriklerin engelleneceğini, hangi hassas verilerin maskeleneceğini, dosya eklerinin hangi kurallardan geçeceğini ve hangi olayların denetim kaydına düşeceğini merkezi olarak belirleyebilir.

Kısacası Arceris, yalnızca bir proxy değil; AI kullanımını kurumsal politika çerçevesine oturtan bir kontrol ve denetim katmanıdır.

Temel Kullanım Senaryoları¶

Arceris farklı kurumlarda farklı ihtiyaçlar için konumlandırılabilir. En yaygın kullanım senaryoları şunlardır:

Kurum içindeki uygulamaların OpenAI, Gemini ve benzeri AI servislerine erişimini merkezi olarak denetlemek
Kullanıcıların tarayıcı tabanlı AI servislerini kullanımını görünür hale getirmek ve gerektiğinde kısıtlamak
Hassas verilerin AI servislerine kontrolsüz biçimde gönderilmesini önlemek
Yetkisiz kullanıcıların belirli model veya araçlara erişmesini engellemek
Tek tek zararsız görünen mesajların zamanla biriktirdiği riski oturum bazında izleyerek kademeli manipülasyon girişimlerini yakalamak
AI kullanımının maliyetini kullanıcı ve grup bazlı limitlerle sınırlamak
AI kullanımına ilişkin olayları audit ve SIEM sistemlerine aktarmak
Kurumsal güvenlik politikalarını AI trafiği üzerinde tutarlı biçimde uygulamak

Bu kullanım senaryoları, Arceris'in yalnızca güvenlik ekipleri için değil; operasyon, IAM, uyumluluk ve platform ekipleri için de ortak bir yönetim yüzeyi sunmasını sağlar.

Desteklenen Trafik Yüzeyleri¶

Arceris, AI trafiğini birden fazla erişim modeli üzerinden denetleyebilir. Mevcut ürün yapısında öne çıkan trafik yüzeyleri şunlardır (ayrıntılı mimari için Bölüm 2):

API Proxy Uygulama veya istemci, AI isteğini doğrudan Arceris'in birleşik gateway yüzeyine gönderir.
Transparent Proxy Özellikle tarayıcı tabanlı kullanımlarda, istemci tarafında ek uygulama ayarı gerektirmeden trafik Arceris üzerinden geçirilir.
Explicit Proxy IDE, CLI ve SDK gibi geliştirici araçları proxy ayarı yaparak trafiklerini Arceris'e yönlendirir; kayıtlı cihazların token'ları bu yolda taşınır.
Yerel kanal Kayıtlı cihazların coding agent yerel trafiği ve kurum içi model çağrıları, uç noktadaki aracı üzerinden denetlenerek iletilir.

Bu sayede Arceris, hem uygulama entegrasyonlarında hem de son kullanıcı tarafındaki AI kullanımında ortak bir denetim katmanı olarak çalışabilir.

Temel Güvenlik Yetkinlikleri¶

Arceris'in temel değeri, AI trafiğini yalnızca iletmek yerine onu kurumsal kontrol altına almasıdır. Başlıca güvenlik ve yönetişim yetkinlikleri şunlardır:

PII tespiti ve maskeleme
Prompt injection ve benzeri zararlı içerik kalıplarını denetleme
Model ve araç erişimini kural bazlı sınırlandırma; atamalar Access Management üzerinden yönetilir (Bölüm 11)
Dosya yüklemelerinde MIME türü, dosya meta verisi ve OCR tabanlı içerik denetimi
DLP (ICAP) entegrasyonu ve Kurumsal Veri Denetçisi ile bağlama dayalı içerik denetimi
Çok turlu (multi-turn) saldırıları oturum bazlı risk korelasyonuyla yakalama
Kullanım ve maliyet limitleriyle AI harcamasını kontrol altında tutma
Audit kaydı üretme ve SIEM sistemlerine olay aktarımı

Bu yetkinlikler, kurumların AI kullanımında hem veri koruması hem de erişim yönetişimi hedeflerini aynı platform üzerinden yürütmesine yardımcı olur.

Arceris Bileşenleri¶

Müşteri açısından bakıldığında Arceris birkaç temel bileşenden oluşur:

Gateway servisi AI trafiğinin geçtiği ana kontrol katmanıdır.
Admin Arayüzü Kuralların, ayarların ve kullanıcıların yönetildiği; Access Management atamalarının, denetim kaydının, raporların ve onay (approval) iş akışlarının yürütüldüğü web arayüzüdür.
Uç nokta ajanları Uç cihazlarda iki katmanlı çalışır: Windows servisi olarak makine kapsamındaki aracı (check-in, politika çekme, güncelleme) ve kullanıcı oturumunda çalışan helper (yerel broker, PAC uygulaması, editör hook'ları). Kurulumu Bölüm 24 anlatır.
Veri ve altyapı bileşenleri veritabanı ve önbellek katmanı ile bazı senaryolarda OCR tarama servisi gibi destek bileşenleri içerir.
Entegrasyon katmanları LDAP/Active Directory, Kerberos, SIEM, lisans doğrulama ve upstream AI sağlayıcı bağlantıları bu katmanda yer alır.

Operasyon açısından bu bileşenlerin tamamı tek bir ürün deneyimi oluşturur; ancak yönetim sorumlulukları ekipler arasında paylaşılabilir.

Lisans Planları ve Özellik Kapsamı¶

Arceris'te tüm özellikler her kurulumda aynı kapsamda açık olmayabilir. Kurumun sahip olduğu lisans planı ve aktif özellik seti, hangi ekranların ve hangi yeteneklerin kullanılabileceğini belirler.

Örneğin onay (approval) iş akışları yalnızca Enterprise planlarda açılırken, bazı gelişmiş yetenekler ilgili lisans veya feature etkin olduğunda yönetim arayüzünde erişilebilir olur. Bu nedenle ürün değerlendirmesi yapılırken yalnızca teknik kurulum değil, lisans kapsamı da dikkate alınmalıdır.

Bu kılavuzda ilgili bölümlerde hangi yeteneklerin lisans kapsamından etkilenebileceği ayrıca vurgulanacaktır.

Arceris'in Ürün İçindeki Konumu¶

Kurumsal mimaride Arceris genellikle istemci ile AI sağlayıcısı arasında konumlanır. Bu konum sayesinde iki yönlü fayda sağlar:

Trafik kontrolü
- Kurum içinden dış AI sağlayıcılarına giden trafiğin denetlenmesini sağlar.
Merkezi politika uygulama
- Farklı kullanıcılar, uygulamalar ve erişim yöntemleri için tek bir kontrol mantığı oluşturur.

Pratikte Arceris; uygulama ekiplerinin AI entegrasyonlarını, güvenlik ekiplerinin koruma politikalarını ve operasyon ekiplerinin gözlemlenebilirlik ihtiyaçlarını ortak bir platformda buluşturur. Bu nedenle ürün, yalnızca bir ağ bileşeni değil; AI yönetiminin operasyonel merkezi olarak düşünülmelidir.